الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

35

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

و لوحى يادداشت مىكرد و براى حاضران قرائت مىنمود . ديگر ابو الصلاح تقى حلبى است كه در پيشگاه سيد موقعيت ويژه داشت ، چنان‌كه هرگاه از حلب استفتايى مىشد مىگفت : با وجود اينكه شيخ تقى در حلب هست بازهم از من استفتا مىكنيد . او كتابى دارد به نام مختصر ابى الصلاح كه در شهر حلب شهرتى داشت و كتاب بزرگ ديگرى به نام الكافى از آثار اوست « * » . ديگرى ابو الفتح كراجكى است كه از مردم مصر بوده و تلقين اولاد المؤمنين از آثار او مىباشد و كتاب كنز الفوائد كه به سبك كتاب العيون و المحاسن شيخ مفيد تأليف كرده و كتاب التعجب و امثال اين‌ها از آثار او مىباشد و خزينه‌دارى دار العلم رمله را به عهده داشته است . ديگرى ابو القاسم عبد العزيز بن نحرير برّاج است كه قاضى طرابلس بوده و قاضى جلال الملك ( رحمة اللّه ) او را منصوب كرده است . و او خود استاد ابو الفتح صيداوى بوده است . ديگرى ابن روح است كه از اصحاب ما و از شاگردان سيّد بشمار است . ديگرى هبة اللّه بن ورّاق طرابلسى است كه شاگرد سيد هم بوده است . مؤلف گويد : ابو يعلى سلّار به‌عنوان ديلمى معروف است و از قول شهيد كه نوشته است « سلّار از مردم طبرستان است » به دست مىآيد كه طبرستان شامل ديلم هم مىشود . از ظاهر كلام شهيد معلوم مىشود كه ابن روح از شاگردان ابن براج بوده باشد ، حال آنكه ابن روح از شاگردان سيد مرتضى است . بنابراين جمله « و هو ايضا من تلامذة السيد » مربوط به ابن روح است كه ابن روح هم مانند ابن براج از شاگردان سيد مرتضى مىباشد ؛ در عين حال نياز به تحقيق بيشترى دارد . سيد مرتضى برادر بزرگتر سيد رضى محمد بن حسين است كه نهج البلاغة را از كلمات گهربار حضرت مولى على عليه السّلام گرد آورده است و علاوه بر آن آثار ديگرى هم دارد . بنابراين برخى از علماى عامه كه نهج البلاغة را از آثار سيد مرتضى دانسته خطا

--> ( * ) اين كتاب در اين روزگار به طبع رسيده است و مقدمهء محققانه‌اى از سوى فاضل محقق جناب آقاى استادى در آغاز آن ضميمه شده است ، حفظه اللّه تعالى - م .